Şubemiz ve Kayıp Yakınları, “Kayıplar Bulunsun, Failler Yargılansın” eyleminin 908. haftasında 5 Temmuz 1991 tarihinde Diyarbakır’da gözaltında zorla kaybedilen İnsan hakları savunucusu, Kürt aydını ve siyasetçi Vedat Aydın’ın faillerini sordu.
Eylemde Kürtçe konuşan İHD Bölge Temsilcisi Tahir SAÇAKLI Kürtçe olarak şunları söyledi: 90'lı yıllarda Kürt halkı üzerinde büyük b,r zulüm vardı. O dönemde Vedat Aydın yargılamasında Kürt hakları gündemde kalsın diye Kürtçe savunma yapmıştı ve daha sonra kaçırılıp katledilmişti. Kürt meselesinin çözülmesi konusunda bilindiği gibi bir komisyon kuruldu ve yasal adımların atılması noktasına evrildi. Biz ve kayıp yakınları istiyoruz ki; Kayıplarımız bulunsun ve yüreğimizdeki acı son bulsun.
Daha sonra Vedat AYDIN'ın eşi Şükran AYDIN söz aldı ve Kürtçe olarak: Vedat AYDIN'ın şahsında tüm Kürdistan şehitlerine saygılarımı sunuyorum. Adalet Bakanına sesleniyorum. Kimse kimseyi kandırmasın biz çok iyi biliyoruz ki katilimiz devlettir. Faili meçhul değiliz Failimiz devlettir. 90'lardan bugüne tüm kayıplarımız bulunmalı. Failleri yalnızca bir hükümet değil devletin kendisidir. Bu katledilenlerin hepsi sivildi bazıları kahvehanelerden alınıp bazıları iş yerlerinden alınıp kaydedildi. Hiç birinde silan, tank, top yoktu. Bu katliamların yüzde 90'ı Cuma günü yapıldı ve bilinçli olarak bu günü seçtiler ki araya haftasonu girsin ve tezelden hiçbir kuruma başvuru yapamayalım. Devlet kabul etmeli bu cinayetler devletin belli bir programı çerçevesinde yapıldı. Bizi dinlemekten yorulsalar da biz söylemekten yorulmayacağız. Sivas, Çorum ve Maraş katliamlarında vefat edenleri de anıyorum. Katilimiz devlettir, Katilimiz devlettir, Katilimiz devlettir. dedi.
Ardından söz alan Vedat AYDIN'ın kardeşi Veysi AYDIN Kürtçe olarak: Burada resimleri bulunan herkes toplumun öncüsü ve aydınıydı. O dönemde Kürt meselesiyle ilgilenen herkesin ortadan kaldırılması düşüncesiyle katledildiler. Bugün bir barış sürecinden bahsediyoruz. Devlet kendi geleceği için de bu süreci başarıya ulaştırmalı. Bu mesele iki toplumunda faydasını güderek çözülmeli. Vedat'ın faili her zaman belliydi tüm devlet kurumları içindeydi yöneticileri içindeydi. Bu süreç başarıya ulaşacaksa devlet bu insanlardan özür dilemeli. Kürt halkı büyük bir halk affedicidir ama özür dilenmediği sürece hesap sormaya devam edeceğiz. dedi.
Daha sonra söz alan DEM PARTİ Milletvekili Serhat EREN Kürtçe olarak: Bu aydınlar Kürt halkının dili, kültürü ve statüsü için mücadele yürütüyordu. Devlet bu yüzden onları katletti. Devlet düşündü ki bu aydınları katlederse sorun çözülecek ama bugün görüyoruz ki Vedat AYDIN'ın arkadaşları milyonları buluyor. Bugün her zamandan daha fazla barışa yakınız ama iyi biliyoruz ki devlet Vedat'ın ve arkadaşlarının katledilmesiyle yüzleşmezse kalıcı barış gerçekleşmez. Yüzleşme için hakikat komisyonu kurulmalı. dedi.
Daha sonra, İHD Diyarbakır Şube Yöneticilerinden Eylem Kaya Vedat AYDIN'ın hikayesini okudu.
Vedat Aydın di sala 1953an de li gundê Heciyêkurda yê navçeya Bismilê ya Amedê ji dayik bûye. Di sala 1979an de ji Beşa Wêjeyê ya Enstîtuya Perwerdehiyê ya Amedê mezûn bûye. Di dema darbeya leşkerî ya 12ê Îlona 1980an de hate girtin û çar sal di girtîgehê de ma.
Vedat Aydin, ji ber axaftina xwe ya bi Kurdî, di 3yemîn Civata Giştî ya Asayî ya Komeleya Mafên Mirovan de, ku di 28ê Cotmeha 1990an de li Enqerê pêk hat, careke din hate girtin. Ji ber lêpirsîna li dijî wî de hatibû destpêkirin demekê di girtîgehê de ma. Piştî hingî di kongreya Partiya Keda Gel (HEP) de ku di Hezîrana 1991an de pêk hat, wekî serokê wîlayeta Amedê hat hilbijartin.
Di şeva 5ê Tîrmeha 1991an de, Aydın ji aliyê kesên ku çek û bêtêlên wan hebûn û xwe wekî polîsan dan nasîn hate girtin û jê re gotin ku em ê "îfadeya te bigirin". Li hemberî vê bûyerê ew qas hewldanên malbat û parêzerên wî hebin jî, nayê qebûlkirin ku ew ji aliyê polîsan ve hatiye binçavkirin. Di 7ê Tîrmeha 1991an de, termê wî li bin pireka nêzîkî Maden a navçeya Elezîzê bi awayekî hovane îşkence lê hatibû kirin, hat dîtin.
Cenazeyê wî di 10ê Tîrmeha 1991an de anîne Dîyarbekirê. Ji aliyê karwanekî bi sedan seyare û deh hezaran kesan ve hatiye pêşwazîkirin. Hêzên paramîlîter êrîşek li ser beşdarên merasîma cenazeye Aydın pêk anîn, û di vê êrîşê de herî kêm 8 kes hatin kuştin.
Bi sedan kesên ku di nav wan de parlamenter û rojnamevan jî hebûn, birîndar bûn.
Di lêpirsîna kuştina Vedat Aydin de, hêjî sûcdar nehatine diyarkirin û heta niha di dosyayê de tu pêşketin çênebûye.
20 sal piştî kuştina Veday Aydın, hevjîna wî Şükran Aydin, ji alîyê qereqola polîsan ve tê gazî kirin. Ji wê tê pirsîn, "Ma ev, ew kes bûn ku bi şev hatin malê?" Şukran Aydın bersiv dide û di bêje "20 sal derbas bûn, ez çawa dikarim wan nas bikim?"
Heta îro jî ev kuştine nehatiye çareserkirin. Sûcdarên îşkenceyê nehatine darizandin û hîn jî nehatine cezakirin.
Em, wekî parêzvanên mafên mirovan û xizmên windayan, dev ji daxwaza xwe ya edaletê bernadin, ku em ji 31ê Çileya 2009an vir ve her hefte û bê navber daxwaza xwe dikin, da ku rewşa windayên me were eşkerekirin û sûcdar werin dîtin û darizandin. Em ê ji bo Vedat Aydinê ku doza wî ev 35 sal in pêşde neçûye tu carî dev ji daxwaza edaletê bernedin.
Li ser vê bingehê, em Vedat Aydın û kesên ku beşdarî merasîma cenazeyê wî bûn û di bûyerên piştî wê de jiyana xwe ji dest dan bi rêzdarî bi bîr tînin. Dem kulîlke, mafê kesî tune biçilmişine.