Şubemiz ve kayıp yakınları olarak, “Kayıplar bulunsun, failler yargılansın” eylemimizin 917. haftasında; 4 Eylül 1993 tarihinde, Batman’da faili meçhul bir saldırıda katledilen İHD üyesi ve DEP Mardin Milletvekili Mehmet Sincar’ın faillerinin yargılanmasını talep ettik.
İHD Amed Şube Saymanı Yakup Güven eylemde yaptığı konuşmada Zazaca olarak: ''917 haftadır bu meydanlardayız. Biz biliyoruz ki Kürt meselesi çözülmediği için insanlarımız faili meçhul usulleriyle kaybedildi. Bu yeni bir olay değil. Aydınlarımız, siyasetçilerimiz çok sefer bu yöntemlere maruz kaldı. Darbe dönemlerinde aydınlarımız ve insanlarımız zindanlarda işkence ve kötü muameleye maruz kaldı. Daha sonra insanlarımız sokaklarda öldürüldü, kaybedildi. On yıllardır Kürtler siyasete katılmak istediğinde de önleri kapatılıyor. Kürtler demokratik usullerle ses çıkarmak istediğinde de Kürtlerin sesi kısılıyor. Kürtler artık her millet gibi seslerini yükseltmek, haklarına sahip olmak istiyorlar ama halen daha Kürtler cenazelerini alamıyor. Taziyelerini kuramıyor. Daha geçen günlerde Kürtler taziyelerini kurdukları için insanlar gözaltına alındı.'' dedi.
Daha sonra Mehmet Sincar'ın eşi Cihan Sincar Kürtçe olarak: ''Tüm ailelere teşekkürlerimi iletiyorum. Yaşadığımız sürece kahramanlarımıza borçlu olacağız. Kimse kusura bakmasın her biri bir ülkeye bedeldi ama sokaklarda kaybedildiler. Biz aileleri olarak sözümüzü yineliyoruz; Hangi şartta olursak olalım değerlerimizi yalnız bırakmayacağız. Bu suçları işleyenler biz bunu devlet adına yaptık diyor. Mehmet Sincar parlamenterdi, Amed İHD üyesiydi. Halkını seviyordu. Kan akmasın diye mücadele etti ama kan akıtanlar onu da katletti. Bu alanda fotoğrafı olanların her biri bir Mehmet'tir benim için onlara borçluyuz. Adalet Bakanı'na sesleniyoruz: Mehmet Sincar TBMM üyesiydi eğer gerçekten faili meçhulleri açığa çıkarmak istiyorsanız buyrun Mehmet Sincar davasıyla ilgilenin. Şimdiye kadar adalet görmedik. Hangi kapıya gittiysek yüzümüze kapatıldı ama direneceğiz. Sözümüzü yineliyoruz. dedi.
Daha sonra İHD Bölge temsilcisi Tahir Saçaklı, Mehmet Sincar'ın hikayesini Kürtçe olarak okudu:
Mehmet Sincar di sala 1953an de li gundê Terê ya navçeya Omerlîyê ya girêdayî Mêrdînê ji dayik bû. Piştî ku dibistana seretayî li gundê xwe û dibistana navîn li Mêrdînê qedand, ji bo lîseyê çû Edeneyê. Di sala 1973an de Zanîngeha Gazî ya li Enqereyê beşa Fakulteya Perwerdehiya Teknîkî qezenc kir û di sala 1978an de mezûn bû. Piştre wekî mamoste tayîna wî derdikeve Dêrsimê. Piştî ku nêzîkî salekê li wir xebitî, ji ber boykotkirina komkujiya Mereşê ji aliyê dewletê ve hat sirgûnkirin. Li navçeya ku hatiye sirgûnkirin, rastî gef û êrîşên komên rastgir hat û neçar ma ku berî ku dest bi mamostetiyê bike, vegere cem malbata xwe.
Sincar di sala 1991an de ji Partiya Demokrasiyê wek parlementer hate hilbijartin. Sincar ê endamê komeleya me, di dema wezîfeya xwe de li meclisê bi awayekî çalak bi taybetî li dijî kuştinên kiryar nediyar ên li herêmê, komkujî û kuştinên ji aliyê JITEM û Hizbullahê ve hatine kirin, û êrîşên milîsan xebitî. Parlamenterê Partiya Demokrasiyê (DEP) yê Mêrdînê Mehmet Sincar ji bo lêkolîna kuştina ‘kiryar nedîyar’ yên endamên Meclîsa Partiyê Habip Kılıç û Hikmet Kılıç diçe Batmanê. Sincar û serokê Rêxistina Parêzgehê Metin Özdemir di 4ê Îlona 1993an de li Kolana Elma’yê di êrîşekê de bi çekan tên kuştin. Ji ser kuştina wan ve 33 sal derbas bûn.
Salên 1990î li Tirkiyeyê serdema Rewşa Awarte bû, û sûcên li dijî mirovahiyê yên wekî windakirinên bi zorê, înfazên bêdadgeh û kuştinên kiryar nedîyar beşek ji êrîşeke berfireh û sîstematîk bûn. Her çend derbarê binpêkirinên mafên mirovan ên giran, ên di wê serdemê de qewimîn, lêpirsîn û doz hatibin vekirin jî, dosyayên dozê di refikên dadgehan de, bi hinceta ku dem derbas bûye, rizîn e. Û ji alîyê dewletê hewl hatiye dayîn ku doz werin girtin. Yek ji mînakên herî dawî yên vê yekê doza endamê komeleya me Mehmet Sincar e. 32 sal di ser kuştina wî re derbas bûn. Rûniştina 15emîn a dozê di 17ê Hezîrana 2025an de pêk hat. Hêj pêvajoya ji nû ve darizandinê berdewam dikir, serokê dadgehê dosya ji bo amadekirina lêpirsînê ji Serdozgeriya Komarê ya Dîyarbekirê re şand û rûniştina din heta 18ê Kanûnê da paş.
Bi kurtasî, em dixwazin bibêjin ku, tevî bûyerên ku me îro anîn ziman, hewldanên wekî hincetên derbasbûna dem, bêcezakirina sûcdaran, dûrxistina sûcdaran ji darizandinê û hw. li dijî rêgez û peymanên hiqûqa mirovî ye.
Em, wekî pazêzvanên mafên mirovan, hemû winda û kesên ku di kuştinên kiryar nediyar de hatine kuştin bi bîr tînin. Û dubare dikin ku lêgerîna parêzvanên mafên mirovan a ji bo edalet û rastiyê dê qet bi dawî nebe.
